İç Anadolu'nun geleneksel meyvesi olan "Gilaburu"nun, halk arasında sanıldığının aksine sadece böbrek rahatsızlıklarında değil çok sayıda hastalıkta tedavi edici özelliğinin bulunduğu, bu nedenle yetiştiriciliğinin teşvik edilmesi gerektiği bildirildi.

Erciyes Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç.Dr. Ahmet Aksoy, Çukurova Üniversitesi'nce düzenlenen 17. Ulusal Biyoloji Kongresi'ndeki sunumunda, üzüm meyvesini andıran, 30-40 meyvesi bir salkım oluşturan, kırmızı renkteki gilaburunun farmakolojideki önemine işaret etti.

http://www.cu.edu.tr/Content/Shtml/

Turkish/basin/2004/0620040145.shtml

Bir çok meyvenin ana vatanı olan Türkiyede kültüre alınanların yanında birçok yabani türlerde doğal olarak bulunmaktadır.Caprifoliaceae familyasından gileburu (vibirnum opulus L.) da bunlardan biridir. 2-4 metreye kadar boylanabilen çalı formundaki bu türün meyveleri yemiş,turşu ve reçel olarak değerlendirilmektedir. Meyve usaresi ise böbrek safra kesesi tedevilerinde ayrıca meyveleri ve çiçekleri geleneksel tıpta müsil ilacı,damar kasılmaları ve sinirsel düzensizliklerde yatıştırıcı olarak anadoluda kullanılmaktadır.Öksürük etkisi olan bu meyvenin çekirdeklerinden ve kabuğundan aynı amaçlarla Avrupada yararlanılmaktadır.(Baytop,1963,1984)

SELÇUK ÜNİVERSİTESİ

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Gıda Bölümünde Prof. Dr. Sedat VELİOĞLU ve Araş. Gör.  Lütfiye EKİNCİ tarafından hazırlana makalede indirgen şeker, sodyum, potasyum, aksorbik asit içeriği hakkında enteresan bilgiler vermektedir. Ayrıca bol miktarda C vitamini ve antioksidan maddeler içerdiğini ve bu özellikleri sebebiyle gıda sektöründe önemli kullanım alanı bulabileceğini belirtmiştir.

Ayrıca araştırmacılara göre

Gilaburunun kabuk ve meyveleri farmakolojide geniş bir kullanım alanı bulmaktadır. Kabukların kaynatılmasıyla elde edilen sıvının dahili ve harici kullanım alanları vardır. Hafif astım, epilepsi nöbetleri, yüksek tansiyon, bazı kalp rahatsızlıkları, kramplar, menstrüal sancılar, kabakulak, doğum sonrası sancılar, uyku bozuklukları, romatizma ve bazı sinir rahatsızlıklarında dahili olarak, egzama gibi bazı cilt problemlerinde ise harici olarak kullanılmaktadır. Gilaburu suyunun böbrekte oluşan kum ve taşları eritici özelliği olduğu da bildirilmektedir. Anadolu'da safra ve karaciğer hastalıklarının tedavisinde de bu bitkiden yararlanılmaktadır. Ancak başlıca kullanım alanları kramplar ile menstrüal sancılardır. Kasın gevşemesini sağlayan bileşenin 'viopu-dial' olduğu düşünülmektedir. Gilaburunun diğer aktif bileşenleri ise hidrokinonlar, arbutin, metilarbutin, skopoletin ve skopolin gibi kumarinler ile tanenlerdir( Anon. 2002b; Anon. 2002c; Baytop 1963, 1984; Demircan 1998 ).

Harward Medicine School'da yapılan ve The New England Journal of Medicine'da yayınlanan çalışmada günde 250 gram gilaburu suyu tüketiminin sağlık üzerine olumlu etkilerinin olduğu belirtilmektedir. Üriner enfek-siyonlar ile kanser tümörlerindeki azalmaların gilaboruda bulunan antioksidan maddelerle olan ilgisi üzerindeki çalışmalar ise halen devam etmektedir ( Anon. 2002e ).

İlgili makaleye aşağıdaki linke tıklayarak ulaşabilirsiniz.

http://www.cine-tarim.com.tr/dergi/arsiv46/arastirma02.htm

BOLAT.S.,   SARI.T., 2002  Gilaburu (Viburnum opulus L.)’nun akarsu kenarlarında erozyon önleyici bitki olarak kullanım imkanlarının araştırılması. Su havzalarında toprak ve su kaynaklarının korunması,geliştirilmesi ve yönetimi  sempozyumu. MKÜ.Ziraat Fakültesi (Baskıda).  

BOLAT.S., ÖZCAN.M.,2002 The morphological,phenological and chemical composition of cranberry tree (Viburnum opulus L.) fruits. Obst-,Gemüse-und Kartoffelverarbeitung,87.Jahrgang,Nr.5/2002.

BOLAT. S., ÖZCAN. M., 1995 Gilaburu (Viburnum opulus L.) meyvesinin morfolojik ve pomolojik özellikleri ile kimyasal bileşimi. Türkiye II. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi. C.1.772-775.

Dr. Servinaz BOLAT

    iyi gelmektedir.